გიორგი ჩუბინაშვილის სახ. ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნული კვლევითი ცენტრი
მეცნიერ-თანამშრომელთა ბიობიბლიოგრაფია

მარიამ დიდებულიძე

დაიბადა 1952 წელს, ქ. თბილისში.
ხელოვნებათმცოდნე, ცენტრის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი,  ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, 2009 წლიდან - გიორგი ჩუბინაშვილის ცენტრის დირექტორი.
სამეცნიერო კვლევის სფერო - შუა საუკუნეების მხატვრობა, ძველი ქალაქების რეაბილიტაცია, შუა საუკუნეების ფერწერის კონსერვაცია.
საქმიანობა - თბილისის სასულიერო აკადემიაში ქრისტიანული ხელოვნების ფაკულტეტზე  მიჰყავს ბიზანტიური მხატვრობის ისტორიის კურსი; თბილისის სამხატვრო აკადემიაში - შუა საუკუნეების ქართული სახვითი ხელოვნების ისტორიის კურსი; არის საქართველოს საპატრიარქოს ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ხელოვნებისა და რესტავრაციის ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს წევრი; საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდის კოორდინატორი.
რჩეული ნაშრომები: 1. ძველი გაგრის ეკლესია, ძეგლის მეგობარი, N45, თბ., 1977; 2. Two Monuments of Thirteenth Century Georgian Mural Painting in Imereti - II International Symposium on Georgian Art, Tbilisi, 1983;  3. წმინდა ევსტათეს ხილვა შუა საუკუნეების ქართულ ხელოვნებაში, ლიტერატურა და ხელოვნება,  N2, თბ., 1990;  4. საღვთისმეტყველო პოლემიკის ასახვისათვის ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის მოხატულობაში, საქართველოს სიძველენი,  N6, 2004;  5. ეროვნული ფორმის საკითხი ქრისტიანულ ხელოვნებაში, საქართველოს სიძველენი, N7-8, 2005; 6. ძირი იესესი ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძარში,  Academia,  ტ. 6-7,  2006;  7.  Ancient Georgian Art, Tb., 2008;  8.  ინვენტარიზაციისა და დოკუმენტაციის სახელმძღვანელო (თარგმანი), თბ., 2008;  9.  ქართული ქრისტიანული ხელოვნება, კედლის მხატვრობა, თბ., 2008; მეორე გამოცემა 2010 (თანაავტორი).  

  1. ძველი გაგრის ეკლესია, ძეგლის მეგობარი,  N45, 1977;
  2. Two Monuments of Thirteenth Century Georgian Mural Painting in Imereti,   -  II International Symposium on Georgian Art, Tbilisi, 1983;
  3. Architectural and landscape setting in the medieval Georgian painting, ქართული ხელოვნებისადმი მიძღვნილი VI საერთაშორისო სიმპოზიუმი, თბ., 1989;
  4. ზენობანის ეკლესიის ხუროთმოძღვრება, ძეგლის მეგობარი,  4, 1989;
  5. ზენობანის ეკლესიის მოხატულობა,  მაცნე,  N1, 1990;
  6. წმ. ევსტათეს ხილვა შუა საუკუნეების ქართულ ხელოვნებაში, ლიტერატურა და ხელოვნება,  N2,  1990;
  7. ტაო-კლარჯეთის არქიტექტურა და კედლის მხატვრობა, თბ., 1994; (თანაავტორები დ. ხოშტარია და ნ. ვაჩეიშვილი)
  8. Mittelatlische Fresken und Mosaiken inGeorgia, Wostok, Koln, 1996;
  9. Srenjevekovno kršcansko slikarstvo u Gruziji, Kolo,  Zagreb, 1999;
  10. აღდგომის ხატი-ქადაგება ფერებით და ხაზებით. რწმენა და ცოდნა,  N1 (5), 2001;
  11. მაცხოვრის შობის წმინდა დღესასწაული ქრისტიანულ ხელოვნებაში. რწმენა და ცოდნა,  N4,  2000-2001;
  12. ახალი მონაცემები ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ეკლესიის XIII საუკუნის მოხატულობის შესახებ, საქართველოს სიძველენი,  1, 2002;
  13. ხუროთმოძღვრებისა და მხატვრობის ურთიერთმიმართება ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის XIII საუკუნის მოხატულობაში.  Academia, 3, 2002;
  14. Conservation of the Kintsvisi wall painting. Deltion, 3, Thessaloniki, 2002;
  15. Legislation issues and problems of the monument preservation, Deltion, 3, Thessalonike, 2002;  
  16. ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის XIII საუკუნის მოხატულობის სისტემა. ქართული ხელოვნების ნარკვევევბი, II, თბ., 2002;
  17. Konzervacija zidnog slikartstva u Kincvisiju   -   primer untegraribnog prgrama intervenisanüa, Glasnik druwstva konzervatora Srbije,  N26, 2002   (ნ. კუპრაშვილთან ერთად)
  18. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის მოხატულობა,  Academia,  5-A, 2003 (მ. ჯანჯალიასთან ერთად);
  19. წმ. სილიბისტროს გამოსახულება  ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის საკურთხევლის მოხატულობაში, ქართული ხელოვნების ნარკვევები,  III, თბ., 2004;
  20. ეროვნული ფორმის საკითხი ქრისტიანულ ხელოვნებაში, რწმენა და ცოდნა,  N1 (12), 2004;
  21. საღვთისმეტყველო პოლემიკის ასახვისათვის ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის მოხატულობაში, საქართველოს სიძველენი, 6, 2004; 
  22. ქრისტიანობა და ქართული ხელოვნებათმცოდნეობა, კრებ. ქრისტიანობის 20 საუკუნე საქართველოში, თბ., 2004;
  23. ქართული საეკლესიო მხატვრობა, წგნ. “ნათელი ქრისტესი – საქართველო”, თბ., 2004;
  24. Zur Restauration der mittelalterlichen Baudekmäler,  WOSTOK, Nr. 1,  Berlin, Frühjahr, 2005;
  25. წმ. ნიკოლოზის ცხოვრების ციკლი ყინცვისის მოხატულობაში,  ქართული ხელოვნების ნარკვევები, IV, თბ., 2005;
  26. ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის მოხატულობის ფერადოვნება,  კავკასიის მაცნე, N12, თბ., 2005;
  27. ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის მოხატულობის შექმნის ისტორიიდან,  II საერთაშორისო სიმპოზიუმი: ქრისტიანობა ჩვენს ცხოვრებაში: წარსული, აწმყო, მომავალი. თბ., 2005;
  28. Житийный цикл Св. Николая в росписи начала 13-го века в Кинцвисском храме,  Кавказоведение, № 8, М., 2005;
  29. ეროვნული ფორმის საკითხი ქრისტიანულ ხელოვნებაში, საქართველოს სიძველენი,  7-8, 2005;
  30. ძირი იესესი ყინცვისის წმ.  ნიკოლოზის ტაძარში,  Academia, ტ. 6-7, 2006;
  31. ძეგლზე მოქცევის წესები ყმაწვილთათვის, თბ., 2008 (თანაავტორი);
  32. რეკომენდაციები ძეგლთა მოყვარულთათვის ანუ როგორ მოვეპყრათ ძეგლებს, თბ., 2008 (თანაავტორი);
  33. Ancient Georgian Art, Tb., 2008; 
  34. ინვენტარიზაციისა და დოკუმენტაციის სახელმძღვანელო (თარგმანი), თბ., 2008; 
  35. ქართული ქრისტიანული ხელოვნება, კედლის მხატვრობა, თბ., 2008 (თანაავტორი);
  36. ST. Nicholas in the 13th c. mural painting of Kintsvisi church, Georgia, ICONOGRAPHICA, Firenze, VI, 2007, (61-77);
  37. Georgian pilgrimage routes and sites, in “Routes of Faith in the Medieval Mediterranean”; Proceedings of an International Symposium, Thessaloniki, 2007;  (Thessaloniki, 2008).  145-155;
  38. Image of the Three Youths in Furnace on the background of the anti-heretical disputes in the end of the 12th c. ქართული კულტურისადმი მიძღვნილი II საერთაშორისო სიმპოზიუმის მასალები, ფლორენცია, ნოემბერი, 2009; (თბილისი, 2011) გვ. 120-126;
  39. ყინცვისის წმ. ნიკოლოზის ტაძრის მოხატულობა თანადროული ბიზანტიური მხატვრობის კონტექსტში, ACADEMIA, 1/2010, 69-88;
  40. დავით კაკაბაძის “ბრეტანი” და შორეული აღმოსავლეთის ხელოვნება, ACADEMIA, 2/2011, 36-51;
  41. თამარის დროის კედლის მხტვრობის პროგრამების ერთი იკონოგრაფიული თავისებურება, "მაცნე", N1, 2012, გვ.77-88;
  42. Tao-Klarjeti murals; Interaction of Cultural Traditions, კრებულში: Synergies in visual culture, Festschrift für Gerhard Wolf,  München, 2013; 215-228;
  43. ქართული ხელოვნებათმცოდნეობის წვლილი ქრისტიანული კულტურის გადარჩენაში საბჭოთა პერიოდში,  ლოგოსი,   N 7/2013, გვ 103-107.

 

უკან დაბრუნება